Secenek Sunumuna Bagli Irrasyonel Karar Verme

Decision Making konseptinde Rasyonel olmamamiz icin onumuze turlu turlu sinsi tuzaklar cikar. Bunlar Cognitive Biases, Heuristics, Referance of Frame vb.. Isin kotu yani bunlarin farkina varmayiz ve sonucundaki karari da kendimizin isteyerek ve analiz ederek verdigimize de %100 eminizdir. Ekteki deneyde insanlara 2 farkli teklif sunuluyor:






1. Onceden 20 pound verilen bir kisiye +30 Pound icin kumar oynarmisin diye soruluyor. Istemezse 20 pound onun olur ve cekip gider. Devam etmek isterse toplamda 50 Pounda ulasabilir
2. Onceden 50 pound verilen bir kisiden, elindeki 30 pound geri aliniyor aliniyor ve alinan parayi tekrar kazanmak icin kumar oynarmisin diye soruluyor. Istemezse 20 pound yine onun olur ve cekip gider. Devam etmek isterse toplamda 50 Pounda ulasabilir

Her 2 vakada da sonuc aynı. elindeki 20 pound ile yetinip yetinmemek. Ama soruyu ekstra kazanc yada eldeki kaybi kapatmak seklinde sordugunuzda (ozunde rasyonel sonuclari ayni) 2. tip vakadakilerin kumar oynama egilimlerinin daha fazla oldugu goruluyor.

Ekteki video da ilerleyen bolumlerinde ayni deneyi yillardir bahsettigim FMRI cihaziyla beyin goruntuleme cihaziyla deneyi tekrarliyorlar. Veeee Bingo.. Beyindeki icsel kavga Frontol lobe ve Amygdala.


Devamini da izleyin..

Secenek Bollugu ve Satis Kaybi - Irrasyonel Dusuncenin Gucu

Gunumuz ekonomisinde butun urun/hizmet saglayicilari ne kadar bol secenek, o kadar satis paradigmasiyla pazara yenilikler sunmaya calisiyorlar. Urun mudurleri ve marka mudurleri her fiyat araligini dolduralim, birde bunlari mecralara basalim derken secenekler denizinde yuzer hale geldik. Eskiden pc alacagimiz zaman ekran karti vb detayi boyutunda ugrasirken, simdi bir bilgisayar almak istiyorum dediginizde, Laptop, Desktop, Tablet PC, 17,18", HD vb ekran, 2-4 cekirdekli derken kabusa donuyor.

Aslinda Tuketicilere sordugunuzda"Secenegim olmasini cok isterim" diyecektir ama gunun sonunda prefrontal cortex (beyin amiri) rasyonel secim zorlugunu gorunce, alakasiz bir sekilde bilincaltinin domine ettigi yada satis noktasindaki satis danismanin tavsiyesi one cikacaktir. Gunun sonunda da alisveris keyfi ve nihayetinde memnuniyet aranir olacak ?

Bu secenek konusu hakkinda super bir recel ornegi yapılmıs. Social psychologists lyengar ve Lepper'in yaptıgı deneyde bir supermarket'te 2 adet recel standi kurulmus. Bir tarafta 6 cesit, digerinde 24 cesit recel duruyormus. Stand trafiginin %60'ı bol secenekli tarafa, %40'ı da az secenek sunan tarafa olmus. Buraya kadar gayet iyi ama alisveris verilerine bakildiginda recel alanlarin cogunlugu 6'li secenek sunulan taraftan yapilmis. (1'e 6 oraninda fazla satis yapilmis az secenek sunan stand araciligiyla..).

Bir ornek de google'dan.. Kullanicilara arama motorunda bir sayfada kac sorgulama gormek istedikleri sordugunda, insanlar bu rasyonel soruya rasyonel bir cevap vermis. "Cok!!! "Google da bunlara uyarak degisiklik yapmis (3 katina cikarmis) ama trafik seviyesi dusmus.

Tuketicilerin kararlarinin %90-95'ler oraninda IRRASYONEL olarak yapildigi goz onune alindiginda, onlara rasyonel anketler, focus gruplar gibi aksiyonlar sonucu gayet tutarli aldiginiz cevaplara gore duzenlenen ticari faaliyetlerin yurumemesi gayet normal. Ayrica musteri memnuniyeti soz konusu oldugunda, Rasyonel secime yonlendirilen tuketicilerin memnuniyet seviyeleri dusuk olmus.

Kisaca, secenegin mi var, derdin var!